„Szczurołap”


4500 R -

„Miasto Hameln zostało opanowane przez plagę szczurów niszczących spichlerze i magazyny. Pewnego dnia w miejskim ratuszu pojawił się mężczyzna w zielonym, pokrytym pstrokatymi łatami kabacie, w tyrolskim czepku z piórkiem i z fletem w zębach. Przedstawił się jako szczurołap. W zamian za uwolnienie miasta od szczurów zażądał 1000 guldenów. Następnego dnia przeszedł ulicami miasta, grając na flecie. Wszystkie szczury ruszyły za nim do morza i potopiły się. Kiedy jednak szczurołap powrócił, aby odebrać zapłatę, gubernator Hameln odprawił go ze stoma złotymi monetami.”





2,50 Ft, 13 S, 50 Pfg -

„Następnej nocy szczurołap ponownie zjawił się w mieście. Tym razem jego melodia wabiła nie szczury, lecz dzieci mieszkańców Hameln. Grając na fujarce poprowadził dzieci do stóp wzgórza, które otworzyło się przed nimi i zamknęło, gdy ostatnie dziecko weszło do środka.”

„Legenda o Św. Jerzym i smoku”

10 Pfg -

„Ujrzał stojącą na łące królewnę i zbliżającego się ku niej smoka i pędem skierował rumaka ku niemu. Śmiało natarł ów rycerz, a miał to być św. Jerzy, na smoka. Krótka była ich walka, i smok, rażony dzielnym cięciem miecza, legł martwy..”

Św. Jerzy (zm. 303 n.e.) to patron nie tylko Anglii, ale również Portugalii i Aragonii. Pochodził podobno z Kapadocji (Azja Mniejsza - prowincja rzymska). W wyniku antychrześcijańskiej polityki Dioklecjana został zmuszony do wyznania swej wiary przed tym rzymskim władcą, a torturowany zmarł w Nikodemii 23 kwietnia 303 roku. Legendy podają też, że był torturowany w Palestynie gdzie założono mu rozgrzane do czerwoności metalowe „buty”, łamano kołem, a potem pogrzebano w wapnie. Najbardziej znaną legendą o św. Jerzym jest ta, która mówi o tym, że zabijając smoka uratował życie córki króla i w ten sposób nawrócił jej lud na wiarę chrześcijańską.

„Legenda o św. Patryku”

2 sz. 6 p. -

Św. Patryk (ok.373-ok.463), patron Irlandii, urodził się w Dumbarton (Szkocja) w rodzinie katolickiej. W wieku 16 lat został porwany przez irlandzkich najeźdźców. Przebywał na północy Irlandii, jako niewolnik. Podtrzymywała go na duchu wiara chrześcijańska. Wkrótce po tym jak we śnie usłyszał, że okręt którym ma uciec jest już gotowy, powrócił do Brytanii. Po otrzymaniu święceń biskupich udał się do Strangford Lough, a ze swojej pierwszej siedziby w pobliżu Armagh wyruszył z misją po Irlandii. Często ryzykował życiem, ale zawsze postępował sprawiedliwie z tymi, których miał nawrócić. Mówiono o nim m.in., że wyprowadził węże z Irlandii do morza; sprawił, że koniczyna stała się świętą rośliną, porównując jej trzy liście na jednej łodydze do Trójcy Świętej.

Wójcicki Kazimierz Władysław (1807-1879) - pisarz i historyk, autor zbioru baśni „Klechdy starożytne ludu polskiego i Rusi” (1837).

„Boruta”


10 zł -

„..w zuchwałej przechwałce odgrażał, że jak złapie prawdziwego Borutę, to mu karku nakręci, a skarby, których pilnuje, zabierze. Uważano nieraz, że wtedy słyszeć się dawał w piecu lub za piecem śmiech szyderski.”

„Twardowski”

60 gr -

„Lecą wyżej, coraz wyżej. Twardowski nie stracił ducha; spojrzy na dół - widzi ziemię, a tak wysoko poleciał, że wsie widzi takie małe jak komary, miasta duże jakby muchy, a sam Kraków by dwa pająki razem.”

Oppman Artur(Or-Ot) (1867-1931) - autor „Legend warszawskich” (1925), „Pana Twardowskiego” i innych.

„Bazyliszek”

5 zł -

„Był to niby kogut, niby wąż. Głowę miał kogucią i z ogromnym purpurowym grzebieniem w kształcie korony, szyję długą i cienką, wężową, kadłub pękaty, nastroszonymi czarnymi pióry pokryty, i nogi kosmate, wysokie, zakończone łapami o ostrych olbrzymich pazurach.”

„Złota kaczka”

10 zł -

„Przy mdłym świetle świeczki łojowej, którą trzymał w ręku, obaczył Lutek owo jeziorko - a na nim - Boże drogi! prawdę mówił szewc kuternoga: złota kaczka pływa, piórkami szeleści.”

Stopka-Nazimek Andrzej (1868-1934) - pisarz i badacz folkloru.

„Janosik”

20 zł -

„Oto masz ciupagę; jak się na niej uniesiesz, to trzy mile przeskoczysz; ona cię obroni od wszelkiego niebezpieczeństwa. W tej koszuli i pasie będziesz miał znów siłę nadzwyczajną.”

Udziela Seweryn urodził się 24 grudnia 1857 roku w Starym Sączu. Był etnografem, twórcą i dyrektorem Muzeum Etnograficznego w Krakowie, oraz autorem wielu prac z zakresu kultury ludowej (głównie folkloru, zwyczajów i strojów), m.in. takich jak: „Bajki i opowiadania ludu krakowskiego” (1898-1902), „Świat nadzmysłowy ludu krakowskiego mieszkającego na prawym brzegu Wisły” (1898-1900), „Krakowiacy” (1924) czy „Kraków w podaniach i legendach” (1933). Zmarł 26 września 1937 roku w Krakowie.

„Lajkonik”




20 gr, 40 gr, 60 gr, 50 zł -

„Jest to włóczek zwierzyniecki, który w przebraniu za Tatara, na drewnianym koniu w otoczeniu towarzyszy z chorągwiami i z muzyką pokazuje się mieszkańcom Krakowa. Lajkonik kroczy ulicą Franciszkańską przed pałac biskupi, aby oddać hołd biskupowi, potem ulicą Bracką wchodzi na Rynek, skacząc na swoim koniku i obdzielając razami cisnący się tłum swoją buławą. Wraca znowu po paru godzinach do domu na Zwierzyniec.

Zabawa ta związana jest z podaniem, że gdy za czasów Leszka Czarnego, Tatarzy oblegli Kraków, pierwsi spostrzegli ich włóczkowie ze Zwierzyńca, zwołali się prędko w wielki oddział, uderzyli nagle i niespodziewanie na Tatarów i tym przyczynili się niemało do odparcia wroga od murów Krakowa. Miało się to stać w czasie święta Bożego Ciała.”

Niewiadomska Cecylia (1855-1925) - autorka podręczników i książek dla dzieci i młodzieży, nauczycielka, działaczka oświatowa. Brała udział w tajnym nauczaniu. W 1896-1897 wydała powieści dla młodzieży: „Odrodzona” oraz „Stracona”. Pisała powiastki dla małych dzieci, m.in. „”O czym Zosia nie wiedziała” (1897) czy „Słoneczny kwiatek” (1916). Od 1909 roku pisała i wydawała „Legendy, podania i obrazki historyczne”. Jest autorką adaptacji „Chaty wuja Toma” i „Podróży Gulliwera”, a także przekładu „Baśni” H.Ch. Andersena wydanych w 1948 roku.

„Legenda o Lechu i Orle Białym”

 50.000 zł -

„Ujrzeli orła, który powoli opadał na gniazdo, znajdujące się w koronie wielkiego dębu. Na tle czerwonego, przedwieczornego nieba sylwetka ptaka jaśniała ostrą bielą.- To znak od bogów! - zawołali zgodnym chórem ludzie. - To dobra wróżba - rzekł uśmiechnięty Lech. - Tutaj się osiedlimy, ... ”

   

copyright by Wiesław Osuchowicz 2005

design by combinat.net